Tubeteyka

No i na koniec mój ostatni Uzbekistan – być może ostatni w całej mojej pocztówkowej karierze. To więc dobra okazja żeby po zachwalać rodzinne strony Aleny. Uzbekistan jest bowiem punktem, gdzie spotykają się kultury: turkijska i perska, koczownicza i osiadła, uzbecka i tadżycka. Ten pustynny kraj, gdzie co krok mija się oazy, wzbogacił się na handlu i rabunku, jest przede wszystkim ojczyzną Timura, który pozostawił następnym pokoleniom jedne z najwspanialszych dzieł architektury islamu. Uzbecy pojawili się w tych stronach dość późno, bo w XVI w. Z tego też okresu pochodzi większość madras i meczetów. Kraj najlepiej oswoić przez herbaciarnie są one bowiem najlepszymi miejscami, gdzie można poznać kulturę Azji Środkowej. Warto poświecić trochę czasu na przechadzkę po gwarnych nowoczesnych bazarach, na wypicie zielonej herbaty na tapczanie w cieniu morwy i zjedzenie baraniego szaszłyku i świeżo upieczonego chleba naan. Uzbecy zawsze noszą z dumą swoje charakterystyczne czapeczki, a niezwykle fotogeniczni starcy, zwani z szacunkiem aksakal. czyli „białobrodzi”, nadal noszą pasiaste szaty, zwane chałat lub czapan. Miejscowe kobiety prezentują feerię barw, jedwabne szaty ikat i usta pełne złotych zębów. Nie dajcie się jednak zwieść Uzbekistan to także nowoczesność...

English: This is my last postcard from Uzbkistan and it shows traditional head-dress – tubeteyka. Headdress is one of the main elements in the traditional Uzbek clothing. The national headwear in many countries of Central Asia, including Uzbekistan is a tubeteyka (skull-cap). Tubeteyka is derived from the Turkic word “tubé”, which means “top, peak”. Tubeteyka is worn by everybody: men, women, and children. Only elder women do not wear tubeteykas.

Today it is uncommon to meet a man in the tubeteyka in large cities, mainly it is an important element of holiday garments at family parties and religious celebrations. The common form of the Uzbek tubeteyka is tetrahedral and slightly conical. Traditional men’s tubeteyka is black and embroidered with a inwrought white pattern in a form of four “paprikas” and 16 miniature arches. An everyday tubeteyka, “kalampir”, is one of the simplest and widely used cap, it’s importance must not be underestimated. This tubeteyka is an essential attribute for some events even in the environment of a country-wide influence of the European culture. There are smart tubeteykas enriched with bright and colorful embroideries and patterns for special festival occasions.

UNESCO - Samarkand (Crossroad of Cultures)

Samarkanda to prawdziwy skarb Azji. Miasto liczy ponad 2500 lat i jest jednym z najstarszych na świecie porównywalne wiekiem z Babilonem. Położone na wschodzie obecnego Uzbekistanu, w dolinie rzeki Zerawszan. Dawniej było jednym z miast Jedwabnego Szlaku. W 1369 roku Timur wybrał Samarkandę na swoją siedzibę i rozpoczął on budowę własnego mauzoleum - Gur-i Mir, którą zakończono w 1405 roku. Jest to budowla na planie czworoboku, z fałdowanym dachem w kształcie kopuły, który przypomina pąk kwiatowy. Niebiesko-złota kopuła Gur-i Mir ma 34 metry wysokości i jest doskonale widoczna z kilku kilometrów. Przed Gui-i Mir stoi 12 metrowa brama, której powierzchnia pokryta jest mozaiką i fajansowymi ozdobami w jaskrawych barwach. Ornamenty przedstawiają kwiaty, owoce, liście oraz planety. Brama została zbudowana przez jednego z najlepszych architektów w historii - Mohammeda ibn Mahmud z Isfahanu.

Za czasów władcy w centrum miasta znajdowało się ogromne targowisko pod dachem, które pozwoliło miastu stać się największym ośrodkiem handlowo-usługowych ówczesnego świata islamu. Kiedy w 1405 roku Timur zmarł, a władzę przejął wnuk Timura, Ułag Bega. W miejscu bazaru urządził on otwarty plac targowy zwany Registanem, który następnie otoczono z trzech stron kolumnami zdobionymi mozaiką – to właśnie fragment tej budowli przedstawiono na pocztówce od Aleny.

English: The historic town of Samarkand is a crossroad and melting pot of the world's cultures. At last that you can read on the UNESCO site. Founded in the 7th century B.C. as ancient Afrasiab, Samarkand had its most significant development in the Timurid period from the 14th to the 15th centuries. But the city is one of the oldest in the world and its of the same age as the city of Babylon or Roma! The major monuments include the Registan Mosque – you can see the fragment of it on the psotcard from Alena, and madrasas, Bibi-Khanum Mosque, the Shakhi-Zinda compound and the Gur-Emir ensemble, as well as Ulugh-Beg's Observatory.

Uzbekistan introduction

Dziś, a w zasadzie wczoraj moja skrzynka była bardzo szczęśliwa. Dostałam plik poczty, a wśród niej zakopany, ale jakże cenny swap z Uzbekistanu. Kraju na krańcu świata, gdzie widać jeszcze typowo postkomunistyczną spuściznę radzieckiej myśli technicznej przeplatającą się z reliktami burzliwej historii władcy Timura zwanego Tamerlanem i handlu na Jedwabym Szlaku, zapisanymi głównie w zabytkach architektury. Wielkie medresy, bogato zdobione mozaikami meczety i fortece przykuwają nasz wzrok od pierwszej chwil. Dla wielu podróżników Uzbekistan jest kwintesencją środkowoazjatyckiego Jedwabnego Szlaku. Jest mi więc tym przyjemniej zatopić się na chwilę w tej tradycji. Trzy główne ośrodki historyczne kraju – Samarkanda, Buchara i Chiwa – są wprost nabrzmiałe historią, a ich bazary i herbaciarnie wciąż rozbrzmiewają echem, choć coraz już słabszym, bajecznej przeszłości. Dzięki Alenie mogę podziwiać te tradycyjne nakrycia głowy z Tashkent należące do nacji Khorezm.

English: Today my mail box was a happy one! I have recived a lot of post6cards and amoung them I found three postcards from Uzbekistan so lets check what we know about this oryginal country in Central Asia. Uzbekistan is the only doubly landlocked country in Central Asia and one of only two such countries worldwide. Culture of Uzbekistan is one of the brightest and original cultures of East. It is inimitable national music, dances and painting, unique national kitchen and clothes. The Uzbek national music is characterized as variety of subjects and genres. The songs and tool plays according to their functions and forms of usage can be divided into two groups: performed in the certain time and under the certain circumstances and performed at any time. The songs connected with customs and traditions, labor processes, various ceremonies, dramatized entertainment representations and games belong to the first group. The Uzbek national clothes of the end of XX centuries remain constant up these days. The men in that time carried a direct cover shirts, bottom and top dressing gowns. The dressing gowns were very light and made from cotton wool. There were cuts on each side of dressing gown for convenience at walking. The trousers were made wide, of direct breed lent from top to bottom. Female clothes: dressing gowns, dress, "parandja"- also of wide breed. 

This greate postcard is a swap from Alena - thank you dear and it shows traditional head-dress for Khorezm natives.